خوانسار: سیّدحسین‌ابن‌ابوالقاسم‌جعفر

بسم الله الرّحمن الرّحیم

خوانسار: سیّدحسین‌ابن‌ابوالقاسم‌جعفر

Khānsār-Ḫwānsār Sayyid Ḥusayn b. Abū’l-Qāsim Ǧaʿfar   خوانسار سیّدحسین ابن ابوالقاسم جعفر

نسخۀ PDF (eBook)

                            https://drive.google.com/file/d/0B82CvAj9ELwUN2ticHk0MGxfTlU/view?usp=sharing

(سیّد حسین ابن ابوالقاسم جعفر، و یا، سیّد حسین ابن ابوالقاسم‌ ابن الحسین الحسینی الموسوی، متوفّی به سال ۱۱۹۱ قمری، مدفون در خوانسار)

سیّدحسین، که در خوانسار به دنیا آمده، نوآموزی را با پدرش سیّدابوالقاسم‌جعفر[۱] و شیخ‌محمّدصادق‌ عبدالفتّاح تنکابنی آغاز می‌کند و سالها بعد به صوابدید همان دو به عراق می‌رود و به تحصیل ادامه می‌دهد. آوازۀ نبوغ و فصاحت و حسن‌خطّ او به همگان می‌رسد، تا جایی که او دیگر در طراز اکابر علمای زمان خود به حساب می‌آید. با آقاباقر بهبهانی مراوده دارد و میرزای‌قمی[۲] و سیّدمهدی  بحرالعلوم هم از شاگردانش به شمار می‌آیند. سرانجام به زادگاهش بازمی‌گردد، امّا این‌بار از زندگی گسترده دوری می‌کند و به امامت جمعه در مسجد چهارراه[۳]، بسنده می‌کند و نوشتن را پیشۀ خود. او زاهدی متعبّد است و به ترک خوانسار رغبتی ندارد، و همین امر سبب می‌شود تا شهرتی در دیگر بلاد نیابد، امّا از آقاباقر بهبهانی نقل است که او آقاسیّدحسین‌ خوانساری و آقاسیّدحسین‌ قزوینی را شایستۀ مرجعیّت تقلید می‌دانسته و جز آن دو کس دیگری را در ایران سراغ نداشته؛ و به گفتۀ سیّدبحرالعلوم، پدر سیّدحسین، میرسیّدابوالقاسم‌جعفر (ابوالقاسم‌بن‌الحسین‌الحسینی‌الموسوی)، در حجراسماعیل از خداوند درخواست فرموده که علم و اجتهاد از میان فرزندانش تا ظهور حضرت قائم (ع) بیرون نرود[۴].

تألیفات سیّدحسین متعدّد است[۵]. او دو فرزند هم در سلسلۀ علماء دارد: سیّدابوالقاسم [۶] و سیّدحسن، که اولی جدّ “صاحب روضات ” است و دومی جدّ “میرمحمّدصادق.” سیّدحسین در سال ۱۱۹۱ قمری در خوانسار درمی‌گذرد ودر “قبرستان پشت بازاربالا”[۷] مدفون و بر مزارش بقعه‌ای آجری برپا می‌شود. اندکی بیش از پنجاه سال بعد[۸] در نزدیکی مقبرۀ او “عمارت میرمحمّدصادق” در “محلّۀ رئیسان” بنا می‌شود. ساکنین محلّۀ نوبنیان از فرزندان او محسوب می‌شوند[۹]، و برخی از آنها نیز گاه با واسطۀ چند پدر[۱۰] در کنار او می‌آرمند که آخرین آنها از سلسلۀ علماء “سیّدمحمّدحسن”[۱۱] است.

“عمارت میرمحمّدصادق” سبب می‌شود تا “مقبرۀ سیّدحسین” بار دیگر مرکز توجّه قرارگیرد، به‌ویژه آنکه “بازاربالا ” هم در کنار آن است. این بازار در سالهای ۱۳۷۰ شمسی دستخوش تغییراتی می‌شود و “مقبرۀ سیّدحسین‌ابن‌ابوالقاسم‌جعفر” هم در پی آن ازنو و به شیوۀ امروزی بنا می‌شود[۱۲].

برای فهم بهتر بنگرید به: چرا این چهار مدخل؟؛ و یا: مطالعاتی در بارۀ خوانسار:  1157 تا ۱۳۷۲ قمری

—————————————————————-

حسین نجفی‌زاده (نجفی زاده)، خوانسار، مهرماه ۱۳۹۱


[۱] سیّدابوالقاسم‌جعفربن‌حسین‌بن‌قاسم‌بن…..موسی‌بن‌جعفر(ع)، و یا، ابوالقاسم بن الحسین الحسینی الموسوی، درسال ۱۰۹۰قمری به دنیا آمده و در سال ۱۱۵7 در روستای قودجان در خوانسار درگذشته است. از علمای بنام قرن دوازدهم هجری، مشهور به میرکبیر و از شاگردان علّامۀ مجلسی و سایر بزرگان حوزۀ اصفهان است. تألیفاتش متعدّداست و “مناهج‌ المعارف” از شمار آنهاست؛ و همچنین بنگرید به: “عمارت میرمحمّدصادق”.

[۲] میرزای‌قمی همسر خواهر سیّدحسین است.

[۳] اکنون “مسجدجامع‌” خوانسارنامیده می‌شود. همچنین بنگرید به: “عمارت میرمحمّدصادق”

[۴] سیّدمحمّدتقی خوانساری، سیّداحمد خوانساری، و سیّدمحمّدرضا گلپایگانی هرسه از اکابر علمای سالهای اخیر و از احفاد میرسیّدابوالقاسم‌جعفر یا همان “میرکبیر”ند.

[۵] برخی از نوشته‌های او: حاشیه بر شرح لمعه و شرح زبارت عاشورا

[۶] بنگرید به: اعیان‌الشیعه و مکارم‌الآثار

[۷] “قبرستان پشت بازاربالا” یکی از مکانهای تاریخی خوانسار است که در شرق “بازاربالا” و “عمارت میرمحّدصادق” قرار دارد. بسیاری دیگر از بزرگان و مشاهیر خوانسار در این گورستان مدفون‌اند، از جمله حاج‌آخوند جلالی (۱۳۴۳ شمسی) ویا حکیم‌ایمانی ( ۱۳۴۴ قمری). همچنین بنگرید به: میرمحمّدی، حمیدرضا. اختران فروزان خوانسار. خوانسار: انتشارات ارمغان قلم، ۱۳۷۸

[۸] تاریخ بنا سال ۱۲۵۴ قمری است (= باغ ارمی)؛ بنگرید به:

خوانسار (عکس‌هایی از عمارت میرمحمّدصادق) = https://goo.gl/u48i2j

[9] بنگرید به: روضاتی، سیّداحمد. مناهج‌ المعارف. تهران: چاپخانۀ حیدری، ۱۳۵۱

[۱۰] از آن جمله‌اند: سیّدابوالقاسم‌ابن‌سیّدحسین،متوفّی به سال ۱۲۴۰قمری، جدّ “صاحب روضات”؛ سیّدجوادابن‌میرمحمّدصادق، متوفّی به سال ۱۳۰۵ قمری؛ سیّداسدالله‌ابن‌سیّدمحمّد، متوفّی به سال ۱۳۴۴ قمری (پدر سیّدمحمّدتقی خوانساری)؛ سیّدمحمّدباقرابن‌سیّداسدالله‌ابن‌میرمحمّدصادق، متوفّی به سال ۱۳۶۴ قمری؛ میرزامحمّدصادق‌ابن‌سیّدمهدی‌ابن‌میرمحمّدصادق، متوفّی به سال ۱۳۲۶ شمسی؛ آغابیگم، بنت ‌سیّدمهدی‌ابن‌میرمحمّدصادق، ‌زوجۀ ‌سیّدمحمّدحسن ‌نجفی‌زاده، متوفّی‌ به ‌سال ‌۱۳۴۸‌شمسی؛ ‌رقیّه‌سلطان، ‌بنت ‌سیّداسدالله ابن‌میرمحمّدصادق،‌ زوجۀ‌ سیّدمحّمدحسین ‌نجفی‌زاده، ‌متوفّی ‌به‌ سال ‌۱۳۴۲  ‌شمسی‌؛ و برخی دیگر.

 [۱۱] سیّدمحمّدحسن‌ابن‌سیّدمحمّدابن‌میرمحمّدصادق‌ابن‌سیّدمهدی، سیّدمحمّدحسین‌ابن سیّدمحمّدابن‌میرمحمّدصادق‌ابن‌سیّدمهدی، و سیّدمحمّدصادقابن‌سیّدمحمّدابن‌میرمحمّدصادق‌ابن‌سیّدمهدی، که همگی نزد دایی خود، ”سیّدابوتراب خوانساری نجفی (سیّد ابوتراب خوانساری نجفی)“*، (سیّدابوتراب‌بن‌ابوالقاسم‌بن‌سیّدمهدی‌بن‌سیّدحسن‌بن‌سیّدحسین‌بن‌ابوالقاسم‌جعفر، و یا سیّد ابوتراب ابن ‌ابوالقاسم‌ ابن ‌سیّدمهدی ابن‌ سیّدحسن‌ ابن ‌سیّدحسین ا‌بن ‌ابوالقاسم‌جعفر)، در”نجف”، و مسمِّی به نجف-ی-ز-ا-د-ه، درس خوانده (= شاگردان و مجازین)، “http://masjedeazam.com/page/3589” از علماء خوانسار در سالهای ۱۳۰۰ شمسی و پیش از آن‌اند. به‌ویژه سیّدمحمّدحسین، که در جوانی درگذشته است (۱۳۲۸ قمری، مدفون در کربلا)، عالمی بنام و با تألیفات متعدّد است. تصویر تازه‌یافت او نیز برای نخستین بار ذیل : https://goo.gl/u48i2j ( سیّدمحمّدحسین و سیّدمحّمدحسن نجفی‌زاده) منتشر می‌شود؛ و سیّدمحمّدصادق (مشهور به آقامجتهد)، که به سالهای ۱۳۰۰ شمسی به اراک (سلطان‌آباد) مهاجرت کرده، خود در آن ناحیه عالمی بزرگ به‌شمار می‌آمده (مدفون در تخت‌فولاد اصفهان، متوفّی: پیش از ۱۳۲۰ شمسی؛ و همچنین بنگرید به نقباء‌البشر، صفحۀ ۸۷۶ )، و سیّدمحمّدحسن هم در  پانزدهم دی‌ماه ۱۳۳۱ شمسی (هجدهم ربیع الثانی ۱۳۷۲قمری) درمی‌گذرد و در نزدیکی مقبرۀ سیّدحسین مدفون است. سنگ قبر او با خطّی خوش و بسیار زیبا نگاشته ‌شده:

نوشتۀ روی سنگ قبر سیّدمحمّدحسن نجفی‌زاده (۱۳۳۱ شمسی= ۱۹۵۳ میلادی)

Sayyid Muḥammad Ḥasan Naǧafīzādih: Inscription on his gravestone

هوالحیّ الذی لایموت

هذالمضجع الشریف و المرقد المنیف للعالم الجلیل و الفاضل النّبیل محمّدحسن نجفی‌زاده ابن سیّدالعلّامه آقامیرزا سیّدمحمّد المتوطّن باالغّری ابن میرمحمّدصادق امام جمعه و الجماعه ابن مولانا سیّدمهدی‌الکبیر ابن‌سیّدحسن‌ بن‌ سیّدحسین‌ بن‌ سیّدابوالقاسم المدفون به قودجان معروف به قبرآقا ابن حسین‌ بن‌ قاسم بن‌محبّ‌ا‌لله‌ ابن مهدی‌ بن زین‌العابدین‌ بن‌ ابراهیم‌ بن‌ کریم‌الدّین‌ بن ‌رکن‌الدّین‌ بن‌ سیّدزین‌الدّین‌ بن سیّدصالح الشهیربالقصیر ابن سیّدمحمد بن محمود بن سیّدحسین‌ بن‌ حسن بن ‌احمد بن‌ ابراهیم بن‌ سیّدالمجاهدعیسی بن‌ حسن‌ بن‌ حسین بن یحیی‌ بن‌ ابراهیم‌ بن‌ حسن‌ بن‌ عبدالله ‌ابن‌ الامام الهمام مولانا موسی‌بن‌جعفر علیهماالّسلام و کانه وفاته فی یوم الثامن‌عشرمن ربیع الثانی ۱۳۷۲

از این پس از وی با نام، ونام خانوادگی “سیّدمحمّدحسن نجفی‌زاده (نجفی‌ زاده) و از دو برادر دیگر با نام“سیّدمحمّدحسین نجفی‌زاده (نجفی زاده) و“سیّدمحمّدصادق نجفی‌زاده (نجفی زاده) یاد می‌کنیم؛

تصویری از کتابت و حجّاری آقامیرزااحمد کتابچی پیوست است. یادآوری می‌شود که زیباترین نگاشته‌ها در این قبرستان از آثار او و آقامیرزاحسین کتابچی: Ā­­­­­­­­­­qā Mīrzā Ḥusayn Kitābčī، دو هنرمند بزرگ خوانسار است. آقامیرزاحسین اکنون مردی کهن‌سال است که قادر به کار در حرفۀ خود نیست و در “بازار دوراه” اقامت دارد؛ و همچنین بنگرید به تصویر نوشتۀ آقامیرزااحمد و سیّدمحمّدحسن نجفی‌زاده؛ همچنین بنگرید به نقباء البشر. بنگرید به: خوانسار (عکس‌هایی از عمارت میرمحمّدصادق) https://goo.gl/u48i2j

توضیح بیشتر: همچنین در نظر داشیم مداخلی جداگانه به “سیّدمحمّدحسن نجفی‌زاده”، “سیّدمحمّدحسین نجفی‌زاده” و “سیّدمحمّدصادق نجفی‌زاده” اختصاص دهیم، امّا آماده نبودن مستندات ما را موقتاً از این کار بازداشت. از زندگی“سیّدمحمّدحسن نجفی‌زاده”، در کسوت عالمی بزرگ و مورد تکریم که دارای اجازۀ اجتهاد و روایت از “سیّدابوتراب خوانساری نجفی” و از دیگر علماء بزرگ است، برخی اشخاص کهن‌سال مطالب زیادی هنوز به‌خاطر دارند، و برخی نیز صحنه‌هایی را، که خود شاهد بوده‌اند، ترسیم می‌کنند که بیشتر به “خرق عادت” و “کشف و کرامات” می‌ماند، و ما از ذکر آنها خودداری می‌کنیم. به‌همین اندازه بسنده می‌کنیم که او در مقام روحانی‌ای متعبّد، زمینهای زراعی بسیاری در“منطفۀ فریدن”، از جمله در روستای “نهرخلج”، منطقۀ زمینهای پایین‌دست قنات گنجیله ، و ” حصور”،  و به‌ویژه در شهر خوانسار، در محلّۀ “چشمه آخوند”، باغی بزرگ و امروزه معروف به “باغ آقای نجفی”، مشرف به خیابان اصلی شهر وبا اندکی فاصله به سمت شمال در کنار “پمپ بنزین” کنونی، در اختیار داشت که عواید آنها را ذیل “موقوفات سیّدمحمّدحسن نجفی زاده” منحصراً به مصرف “روضه و تعزیه (= نذری) در دهۀ اوّل محرّم هرسال می‌رساند؛ و ترتیب آن، برگزاری روضه در “مسجد رئیسان “ به مدّت ده روز، و تعزیه، به مّدت ده شب در منزل خود، یعنی در “عمارت میرمحمّدصادق” بود. این مراسم در زمان حیاتش تا سال ۱۳۳۱ بدون وقفه و با اندکی تغییر در محلّ برگزاری تعزیه، در “بنای غربی” “عمارت میرمحمّدصادق” تا سال ۱۳۳۷ کاملاً رعایت می‌شد؛ و همچنین به نقل از روضاتی، سیّداحمد(مناهج المعارف، صفحۀ  دویست مقدّمه): “از علمای ساکن خوانسار بوده ودر نجف نزد خالوی خود آقاسیّدابوتراب (زیرنویس تصویر پیوست: السیّدابوتراب الخوانساری النجفی، شوّال ۱۳۲۳ قمری) تحصیل کرده و ایشان اجتهادش را تصدیق فرموده و او کسی است که در چاپ کتاب “سبل‌ الرّشاد” خالوی خود کوشش کرده و در اوّل آن مقدّمه‌ای نوشته”:

و همچنین بنگرید به تصویر: سیّد‌ابوتراب‌ خوانساری ‌نجفی:  

Sayyid Abū Turāb  Ḫwānsārī Naǧafī

 (السیّد ابوتراب الخوانساری النجفی، شوّال ۱۳۲۳ قمری): خوانسار (عکس‌هایی از عمارت میرمحمّدصادق)= https://goo.gl/u48i2j

* و همچنین به: سبل الرشاد فی شرح نجاه العباد“؛ و به: آیه الله العظمى مرعشى نجفى“؛

همچنین بنگرید به: https://goo.gl/u48i2j، جایی که نسخۀ “سبیل الرشاد فی شرح نجاه العباد"، Sabīl al-Raŝād fī Šarh̲ al-Niāt al-ʿIbād

با مقدّمۀ محمّدحسن الموسوی الخوانساری ابن السیّد العلّامه السیّدمحمّد،سیّدمحمّدحسن‌بن‌سیّدمحمّد‌بن‌میرمحمّدصادق،(سیّدمحمّدحسن  نجفی‌زاده)، و یا:  

Sayyid Muḥammad Ḥasan Naǧafīzādih = Muḥammad Ḥasan al-Mūsawī al-Ḫwānsārī

، مرحمتیwww.bayaz.ir، قابل مشاهده است. مشخصّات آن نیز، به‌نقل از بیاض، به این شرح است:

عنوان دیگر: سبل‌ الرشاد فی شرح‌ الرسائل‌، المسّماه‌ بنجاه العباد، شرح نجاه العباد لصاحب‌ الجواهر
شارح: ابوتراب، عبدالعلی‌بن‌ابوالقاسم‌ خوانساری، مشهور به موسوی‌ خوانساری (۱۲۷۱ – ۱۳۴۶ ق)
مصحّح: حسن‌بن‌حسین‌ خوانساری، مشهور به خوانساری ( – ق)
مصحّح: محمّدعلی‌بن‌محمّدحسین‌ خوانساری، مشهور به عطّارخوانساری ( – ق)
ماتن: محمّدحسن‌بن‌محمّدباقر اصفهانی‌ نجفی، مشهور به صاحب‌جواهر (۱۲۰۰ – ۱۲۶۶ ق)
به اهتمام: جمال‌الّدین‌بن‌محمّدحسین‌ خوانساری، مشهور به خوانساری ( – ق)
کاتب: محمّدعلی‌بن‌غلام‌حسین ( – ق)
محلّ نشر: تهران
ناشر: چاپخانۀ میرزاعلی‌اصغر‌بن‌حبیب‌الله‌ باسمه‌چی‌تهرانی
تعداد مجلدات: ۰
مجلّد: ۰
قطع کتاب: رحلی
سال نشر: ۱۳۳۲ قمری
تعداد صفحه: ۳۵۲
فقه شیعه، نقد و تفسیر

[۱۲] بنگرید به تصاویر پیوست: خوانسار (عکس‌هایی از عمارت میرمحمّدصادق) https://goo.gl/u48i2j
—————————————————————

پیوند‌های مرتبط:

خوانسار. مطالعاتی در بارۀ خوانسار:  ۱۱۵7 تا ۱۳۷۲ قمری.چرا این چهار مدخل؟

www.najafizadeh.ir

———————————————————————————

Kurztitelaufnahme

Khansar -Ḫwānsār – Sayyid Ḥusayn b. Abū’l-Qāsim Ǧaʿfar

خوانسار. سیّدحسین‌ابن‌ابوالقاسم‌جعفر. www.najafizadeh.ir

حسین نجفی‌زاده (نجفی زاده)، تهران ( دوشنبه ، 1 آبان ، 1391 )

© انتشار برگردان فارسی خوانسار: سیّدحسین‌ابن‌ابوالقاسم‌جعفر به سیاقی که در این وبگاه آمده، بدون اجازۀ کتبی از www.najafizadeh.org ممنوع است.

   © Copyright  2012 - 2019  www.najafizadeh.org. All rights reserved.